Ustalenie ojcostwa a uznanie dziecka

Ustalenie ojcostwa a uznanie dziecka

Pochodzenie dziecka to inaczej stwierdzenie, kim są jego rodzice. O ile sprawa
macierzyństwa nie budzi zazwyczaj wątpliwości, to jednak ustalenie pochodzenia od
konkretnego mężczyzny rządzi się pewnymi zasadami. Dla osoby nie orientującej się
dogłębnie w kwestiach prawnych może się to wydawać dziwne, iż są takie przypadki,
kiedy prawo uznaje, że ojcem dziecka jest mąż matki dziecka, mimo, iż ogólnie
wiadomo, że ojcem jest ktoś inny.
Ustalenie ojcostwa lub uznanie ojcostwa mają miejsce wówczas, gdy dziecko nie pochodzi z małżeństwa.

W przypadku dzieci małżeńskich, co do zasady ojcem jest mąż matki.

Dzieci urodzone poza małżeństwem
Gdy rodzice dziecka nie są małżonkami, wówczas, aby można było prawnie
stwierdzić, że ojcem tego dziecka jest określony mężczyzna, musi zostać dokonane
albo uznanie dziecka albo sądowe ustalenie ojcostwa. Jeśli dziecko pozamałżeńskie
nie zostanie uznane ani nie zostanie sądownie stwierdzone, kto jest jego ojcem, nie
można dochodzić żadnych praw należnych zazwyczaj ojcu od dziecka oraz dziecku od
ojca- wyjątkiem są tu roszczenia alimentacyjne na rzecz dziecka, których można
dochodzić razem z ustaleniem ojcostwa. Nie można jednak dochodzić alimentów od
ojca na rzecz dziecka jeśli ojcostwo nie jest ustalone i przedstawiciel ustawowy
dziecka (matka) lub samo dziecko nie mają zamiaru tego ojcostwa dochodzić. Nie
może więc być tak, że matka będzie domagać się alimentów od człowieka, którego
ojcostwo w stosunku do dziecka nie jest w żaden sposób wykazane.

Uznanie dziecka
Uznanie dziecka polega na tym, że mężczyzna oświadcza przed właściwym organem,
że dane dziecko jest jego. Oświadczenie to jest dobrowolne, a jego treść nie podlega
kontroli żadnego organu- tzn. że nikt nie sprawdza, czy faktycznie ten mężczyzna
jest ojcem dziecka. Można uznać na podstawie art. 75. Kodeksu rodzinnego i
opiekuńczego dziecko nawet nienarodzone, jeżeli zostało już poczęte. Do uznania
dziecka potrzebna jest zgoda matki. Zgoda musi być wyrażona w formie
przewidzianej dla uznania, albo na piśmie z podpisem urzędowo potwierdzonym.
Zgoda musi być wyrażona równocześnie z uznaniem, przed nim, lub w trakcie 3
miesięcy od daty uznania. Jeśli matka nie wyrazi zgody, uznanie takie nie będzie
ważne.
Matka dziecka może nie zgodzić się na uznanie, jeśli nie chce, aby mężczyzna, który
chce dziecko uznać, był traktowany jako jego ojciec. W takim przypadku ojciec
dziecka może zwrócić się do sądu o ustalenie ojcostwa.

Ustalenie ojcostwa przez sąd
Jeśli ojciec dziecka pozamałżeńskiego nie uznał go, wówczas można wystąpić do
sądu z pozwem o ustalenie ojcostwa dziecka. Ustalenie ojcostwa odbywa się w trybie
postępowania sądowego. Ustalenie ojcostwa opiera się na domniemaniu, że ojcem
jest ten, kto obcował z matką dziecka nie dawniej niż w 300- tnym dniu a nie
wcześniej niż 180 tym dniu przed urodzeniem się dziecka. Jeśli matka w okresie
koncepcyjnym odbywała stosunki fizyczne także z innymi mężczyznami, wówczas
okoliczność ta może służyć obaleniu domniemania ojcostwa mężczyzny, o ile
ojcostwo innej osoby jest bardziej prawdopodobne. Oczywiście, aby to ustalić trzeba
dokładnie przeanalizować całość okoliczności faktycznych sprawy. Obecnie stosuje
się już dość powszechnie testy DNA, które pozwalają wykluczyć lub potwierdzić
ojcostwo danego mężczyzny. Także impotencja mężczyzny, którego ojcostwo się
ustala, czy też jego niepłodność mogą stanowić istotny materiał dowodowy w
sprawie.

Kto może wystąpić z powództwem o ustalenie ojcostwa?
Osobami uprawnionymi do złożenia powództwa o ustalenie ojcostwa są: dziecko oraz
matka i domniemany ojciec dziecka oraz prokurator. Jeśli dziecko jest pełnoletnie,
wówczas tylko ono może wystąpić o sądowe ustalenie ojcostwa (oraz prokurator).
Nie można dochodzić ustalenia sądowego ojcostwa po śmierci dziecka. Wytoczenie
powództwa o ustalenie ojcostwa nie jest ograniczone w czasie, co oznacza, że matka
dziecka oraz domniemany ojciec mogą wystąpić z powództwem do czasu
pełnoletniości dziecka, natomiast dziecko i prokurator w każdym czasie, nawet po
śmierci domniemanego ojca.

Gdzie i jak składa się pozew?
Pozew o ustalenie ojcostwa dziecka składa się do sądu rejonowego według wyboru
osoby występującej z powództwem- albo właściwego ze względu na miejsce
zamieszkania pozwanego albo powoda. Sprawa toczy się według trybu
przewidzianego dla spraw ze stosunków pomiędzy rodzicami i dziećmi. Od pozwu nie
uiszcza się opłaty, gdyż strona dochodząca ojcostwa i roszczeń z tym związanych
korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Separacja a rozwód

Czym się różni separacja od rozwodu?

Separacja jest często rozwiązaniem dla osób, które chcą od siebie odpocząć, jednocześnie zabezpieczając swój interes prawny. Separacja stanowi alternatywę dla rozwodu dla osób, które z różnych względów, w tym religijnych, nie akceptują instytucji rozwodu.

Separacja powoduje większość tych samych skutków, co rozwód, natomiast do najważniejszych różnic należą:
-Małżonkowie pozostający w separacji nie mogą zawrzeć nowego związku małżeńskiego.
-Do uzyskania separacji wystarcza uznanie, że między małżonkami nastąpił zupełny, a nie jak to jest przy rozwodzie, trwały i zupełny rozkład pożycia.
-Separacja może nastąpić na zgodny wniosek małżonków, jeśli nie mają oni wspólnych małoletnich dzieci.
-Jeżeli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji zobowiązani są do wzajemnej pomocy.
-Małżonkowie po orzeczeniu separacji mogą wystąpić wspólnie do sądu o jej zniesienie. Takiej możliwości nie ma przy rozwodzie, gdyby małżonkowie chcieli od nowa aktywować małżeństwo, musieliby go na nowo zawrzeć.

Co jest wspólne dla separacji i rozwodu?

-Powstaje pomiędzy małżonkami rozdzielność majątkowa.
-Dopuszczalność orzeczenia separacji jest podobna-, jeżeli wskutek separacji miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, sąd nie będzie mógł jej orzec.
-Orzekając separację sąd orzeka, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Jednak jeśli separacja orzekana jest na zgodny wniosek małżonków, sąd nie będzie orzekał o winie. Skutek jest wtedy taki, jakby żadne z nich nie ponosiło winy za rozkład pożycia.
-Podobnie jak przy rozwodzie wygląda możliwość dochodzenia alimentów.

Prawa do dzieci po orzeczeniu separacji
Sąd w wyroku orzekającym separację rozstrzyga obowiązkowo o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków obowiązany jest do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy jednemu z rodziców ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka.

Alimenty po orzeczeniu separacji
Analogicznie jak po rozwodzie za wyjątkiem przepisu mówiącego tym, że: Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże, gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.

Ile to kosztuje?
Wpis od separacji jest stały i kosztuje 600 zł.

Wpis za zgodny wniosek małżonków o separację wynosi 100 zł.

Jakie dokumenty będą potrzebne?
Do pozwu o separację dołącza się:
-odpis aktu małżeństwa ( oryginał) oraz kopię;
-kopię pozwu;
-odpisy oraz kopie aktów urodzenia niepełnoletnich dzieci małżonków;
-wszelkie istotne dokumenty w sprawie;
-jeśli powód/powódka stara się o zwolnienie od kosztów sądowych lub przyznanie adwokata z urzędu- stosowny wniosek; do wniosku o zwolnienie od kosztów należy dołączyć zaświadczenia o dochodach, odcinki renty/emerytury, osoby bezrobotne- zaświadczenia z urzędu pracy, osoby pobierające zasiłki z opieki społecznej- odpowiednie decyzje o przyznaniu świadczeń.

Pozywanie osoby nieznanej z miejsca pobytu

Pozywanie osoby nieznanej z miejsca pobytu

Każdy, kto inicjuje postępowanie sądowe w sprawie cywilnej lub rodzinnej (występuje do sądu z wnioskiem czy pozwem), zobowiązany jest do wskazania adresu strony przeciwnej, pod który możliwe będzie przesłanie korespondencji przez sąd. Jest to podstawowa reguła procesowa, służąca ochronie praw strony postępowania sądowego. Chodzi o to, aby umożliwić przeciwnikowi procesowemu zapoznanie się z treścią naszych żądań oraz twierdzeń i pozwolić mu ustosunkować się do nich. Dopiero zatem skuteczne doręczenie przez sąd naszego pisma, nada sprawie dalszy bieg. Należy pamiętać, iż przez „skuteczne doręczenie” nie zawsze rozumiane jest faktyczne zapoznanie się osoby pozwanej z treścią pozwu. Przepisy pozwalają bowiem na uznanie za doręczoną przesyłki, która nie została odebrana przez zainteresowanego na poczcie, pomimo jej dwukrotnego awizowania albo adresat odmówił jej przyjęcia. Nie jest zatem możliwe blokowanie procesu przez naszego przeciwnika, który uporczywie (celowo lub przez zaniedbanie) nie odbiera kierowanej do niego korespondencji. Natomiast w przypadku niemożności doręczenia przesyłki przez sąd (np. wówczas, gdy wróci ona do sądu z adnotacją „adresat nie zamieszkuje” lub „adresat wyprowadził się”), zostaniemy wezwani do podania aktualnego adresu zamieszkania naszego przeciwnika w sprawie i jeśli tego nie uczynimy, sąd zawiesi postępowanie.

W praktyce zwykle znany jest nam adres, pod którym można zastać naszego przeciwnika procesowego. Najczęściej będzie to jego miejsce zamieszkania, w niektórych przypadkach wskażemy sądowi miejsce pracy, gdzie również można skutecznie dokonać doręczenia korespondencji. Pojawia się natomiast pytanie co zrobić, gdy nie jest nam znany adres zamieszkania osoby, przeciwko której chcemy wystąpić na drogę sądową, a ponadto nie mamy faktycznej możliwości jego ustalenia. Sytuacje tego typu nierzadko dotyczą spraw miedzy małżonkami, którzy faktycznie rozstali się, nie utrzymują ze sobą kontaktu i nie znają miejsc swojego pobytu, jednak formalnie pozostają w związku małżeńskim i chcieliby tę sytuację uregulować prawnie, tj. złożyć pozew o separację lub rozwód i uzyskać prawomocny wyrok sądowy.

Pierwszym krokiem jest próba ustalenia adresu w rejestrach prowadzonych przez organy administracji publicznej. Należą do nich Centralne Biuro Adresowe (CBA) w Warszawie, ewidencje ludności i ewidencje działalności gospodarczej prowadzone przez urzędy miast i gmin. Dodatkowo można wystąpić do Krajowego Rejestru Karnego (KRK) w Warszawie, celem ustalenia, czy osoba której poszukujemy, nie przebywa w zakładzie karnym lub nie została tymczasowo aresztowana. W każdym przypadku konieczne jest złożenie stosownego wniosku oraz uiszczenie opłaty skarbowej.

W przypadku, gdy nasze starania pozostają bezskuteczne, pozostaje nam skorzystanie z instytucji kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, a więc osoby ustanowionej przez sąd w celu reprezentowania praw pozwanego, którego miejsce zamieszkania nie jest znane. W celu ustanowienia kuratora należy złożyć do sądu wniosek (można to uczynić wraz z pozwem) oraz uprawdopodobnić, iż nie jest nam znane miejsce pobytu strony, którą chcemy pozwać. Pod pojęciem „uprawdopodobnienia” należy rozumieć wykazanie przed sądem, iż dochowaliśmy należytej staranności i podjęliśmy możliwe działania, celem ustalenia miejsca pobytu strony pozwanej, a mimo to nie zostało ono ujawnione. Przydatne okażą się w tym momencie zdobyte wcześniej dokumenty z CBA, urzędu miasta/gminy oraz z KRK, które potwierdzą nasze stanowisko. Mimo to sąd może chcieć dodatkowo przesłuchać na tę okoliczność jakiegoś świadka (np. sąsiada, członka rodziny), czy też zasięgnąć informacji we właściwym miejscowo komisariacie policji. W niektórych sprawach, np. o roszczenia alimentacyjne lub o ustalenie pochodzenia dziecka, przepisy nakładają na sąd obowiązek przeprowadzenia dochodzenia w celu ustalenia miejsca pobytu pozwanego.

Strona, która wnosi o ustanowienie kuratora musi liczyć się z koniecznością pokrycia kosztów związanych z jego działaniem. W praktyce najczęściej wzywana jest przez sąd do uiszczenia zaliczki na poczet jego działalności, natomiast ostateczne określenie wysokości kosztów ustanowienia kuratora określa sąd w wyroku kończącym postępowanie. Zasadą jest, iż koszty procesu ponosi strona, która go przegrała, zatem w wypadku uwzględnienia przez sąd w całości naszych żądań, ostatecznie wszelkie koszty związane z działalnością kuratora poniesie strona przeciwna. Możemy także domagać się zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (w tym związanych z ustanowieniem kuratora), jeżeli złożymy oświadczenie z którego wynikać będzie, iż nie jesteśmy w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Mikołaj MAŹWA

Wielkopolska Grupa Prawnicza Mikołaj Maźwa, Paweł Sendrowski i Wspólnicy sp.k.

ul. Grudzieniec 64, 60-601 Poznań

Phone +48(61)850 12 33+48(61)850 12 33

Telefax +48(61)850 11 45

NIP 778-143-26-65

www.wgpr.pl

Ile kosztuje rozwód?

Czy to prawda, że rozwód jest drogi? Z jakimi kosztami należy się liczyć? Postanowiłyśmy się przyjrzeć kosztom, które trzeba ponieść, aby uzyskać rozwód. Podzieliłyśmy je na te konieczne, oraz te, bez których można się obyć. Tłumaczymy też, na czym polega zasada zwrotu kosztów stronie wygrywającej proces. I wreszcie, podpowiadamy także, w kto i na jakich zasadach może liczyć na całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów i na tzw. adwokata z urzędu.

Opłaty i wydatki sądowe

Są to, mówiąc krótko, wszystkie te płatności, które należy zapłacić Skarbowi Państwa za przeprowadzenie sprawy sądowej. Do najważniejszych opłat należy opłata za wniesienie pozwu. Opłatę tę ponosi strona powodowa, a więc ta osoba, która decyduje się sprawę rozpocząć. Koszt opłaty od pozwu o rozwód jest stały i wynosi obecnie 600 złotych. Opłata wnoszona jest równocześnie z pozwem – może być opłacona w kasie sądowej lub przelewem bankowym na konto odpowiedniego organu. Jeśli powód złoży pozew bez opłacenia opłaty od pozwu, wówczas sąd wezwie go do jej uiszczenia w określonym terminie. Po bezskutecznym upływie terminu, pozew nie wywoła żadnych skutków prawnych ( czyli można powiedzieć, że traktuje się go tak, jakby go nigdy nie było).

Opłata 600 zł jest opłatą podstawową. Jeśli sąd rozwodowy będzie też dzielić majątek dorobkowy, wówczas podział majątku podlega opłacie osobno. Za podział majątku należy się 1000 zł, chyba że strony wnoszą o zgodny podział, wówczas kosztuje to tylko 300 zł. Gdy sąd orzeknie na wniosek strony eksmisję małżonka z mieszkania, dodatkowo do zapłacenia jest 200 zł.

Kolejne koszty sądowe mogą wynikać z przeprowadzania dowodów, takich jak wywiad kuratora sądowego na okoliczność warunków wychowawczych dzieci ( ok. 150 zł ), opinii ośrodka diagnostyczno-konsultacyjnego na temat więzi i relacji dzieci z rodzicami ( koszt kilkaset złotych). O ile strona nie jest zwolniona z kosztów sądowych, to musi ponosić poszczególne opłaty, aby czynności, których dotyczą, w ogóle się odbyły.

Oczywiście im więcej przeprowadzanych w czasie trwania postępowania czynności, tym więcej kosztów. Ważne jest jednak to, że strona jest na bieżąco informowana o tym, jakie koszty pociąga za sobą dana czynność procesowa.

Sąd w wyroku kończącym postępowanie zawsze orzeka o ostatecznych kosztach i rozliczeniach. Sąd rozstrzyga także o zwrocie kosztów drugiej stronie.

Koszty prawnika

Jest to ten rodzaj kosztów, który budzi najwięcej emocji. Kosztu tego nie można jednoznacznie ustalić, ponieważ cennik zależy od konkretnego adwokata i stopnia skomplikowania sprawy. Jeśli decydujemy się na rozwód bez orzekania o winie, to cena jest zazwyczaj niższa, niż gdy żądamy udowodnienia winy drugiej strony. W mniejszych miejscowościach ceny prawników różnią się znacznie od tych w dużych aglomeracjach. Nie bez znaczenia jest też, czy chcemy korzystać z usług znanego specjalisty, czy też mniej popularnego młodszego prawnika. Na cenę końcową wpływa nasza umowa z prawnikiem, gdzie istotne jest zazwyczaj, ile rozpraw się odbyło, oraz czy sprawę wygraliśmy.

Należy pamiętać, że nie ma konieczności korzystania z usług pełnomocnika przy rozwodzie. Czasem wystarczy pomoc w sporządzeniu pozwu i skorzystanie z porady prawnej przed podjęciem ostatecznych kroków. Zazwyczaj jednak należy liczyć się z kosztem przynajmniej 1500 zł- 3000 zł.

Zwolnienie od kosztów sądowych i adwokat z urzędu

Na ten temat piszemy dokładnie w tym miejscu:
Zwolnienie od kosztów sądowych:
http://www.kobietaiprawo.pl/zwolnienie-od-kosztow-sadowych-w-sprawach-cywilnych-%28-w-tym-rodzinnych%291.html
Wzór wniosku:
W dziale ”wzory pism” po bezpłatnym zalogowaniu
Adwokat z urzędu:
http://www.kobietaiprawo.pl/pelnomocnik-%28-adwokat%29-z-urzedu-w-sprawach-cywilnych-%28-w-tym-rodzinnych%291.html

Na pewno przy rozwodzie należy pamiętać o tym, że osoba, której po prostu ” nie stać” na opłacenie prawnika, nie dostanie adwokata z urzędu. Sprawy rozwodowe nie wymagają obecności kwalifikowanego zastępcy procesowego, dlatego też prawnik zostanie przyznany stronie zwolnionej od kosztów sądowych i tylko w wyjątkowych przypadkach.

Zasada zwrotu kosztów stronie, która wygrała rozwód

Zgodnie z zasadami prawa cywilnego, strona, która wygrała sprawę ma prawo do żądania zwrotu kosztów, jakie poniosła w związku z dochodzeniem swoich roszczeń. Oznacza to, że w przypadku, kiedy sąd całkowicie uzna nasze roszczenia, mamy prawo domagać się poniesionych kosztów, w tym kosztów adwokackich. Zwrot kosztów adwokackich nie może przekroczyć jednak 6 krotności stawki urzędowej. W rzeczywistości kwota taka nie pokrywa realnych kosztów prawnika.
Inne koszty to koszty przeprowadzania dowodów, w tym opinii biegłych, poniesionych opłat sądowych ( kwoty wpisu od pozwu).

Sąd wydając wyrok ustala ostatecznie wysokość opłat sądowych oraz ustala, jak strony partycypują w kosztach procesu.

Mgr Anna Wagrowski

Konkubinat czy małżeństwo? Co się bardziej opłaca?

Co to jest konkubinat? Czym się różni od małżeństwa?

Według Sądu Najwyższego konkubinat to wspólne pożycie analogiczne do małżeńskiego, tyle, że pozbawione legalnego węzła. Oznacza ono istnienie ogniska domowego charakteryzującego się duchową, fizyczną i ekonomiczną więzią, łączącą kobietę i mężczyznę. Konkubinat nie odnosi się więc do związków osób tej samej płci, które najczęściej określa się jako związki partnerskie. Konkubinat pełni podobną do małżeństwa rolę, przy czym brakuje mu cech sformalizowania woli wzajemnego pożycia. Prawo polskie nie reguluje konkubinatu wprost, dlatego warto zabezpieczyć swoje prawa w takim związku.

Nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby zabezpieczyć swoje prawa w postaci umowy ze swoim partnerem. Polskie prawo stosuje zasadę swobody kształtowania umów i o ile umowa taka będzie zgodna z prawem i z zasadami współżycia społecznego, dla swojego bezpieczeństwa (np. w zakresie spraw finansowych) warto ją spisać.
Jeśli zachoruję lub stracę pracę czy mój konkubent będzie miał obowiązek opiekowania się mną?
Nie, konkubinat między innymi tym się różni od małżeństwa, że każda z osób może w każdej chwili opuścić partnera. Prawo nie nakłada ani obowiązku alimentacyjnego ani konieczności osobistych starań i opieki nad konkubentem/konkubiną.

Czy mogę wspólnie z konkubentem rozliczać się z Urzędem Skarbowym?
Nie, prawo do wspólnego rozliczania przysługuje tylko małżonkom. Należy jednak pamiętać o tym, że osoba pozostająca we wspólnym pożyciu jest traktowana przez ordynację podatkową jako członek rodziny i w związku z tym w dużym stopniu odpowiada za zobowiązania podatkowe swojego partnera.

Czy konkubenci dziedziczą po sobie?
Prawo polskie oprócz dziedziczenia ustawowego dopuszcza swobodę dysponowania swoim majątkiem na wypadek śmierci w postaci testamentu. Konkubenci nie dziedziczą po sobie ustawowo, tzn., że o ile zmarły konkubent/-ka nie zostawił-/a po sobie testamentu, to druga osoba nie może dochodzić praw do majątku po zmarłej osobie.

Konkubenci mogą jednak rozporządzić swoim majątkiem w drodze testamentu na rzecz swojego partnera/partnerki. W takim przypadku trzeba jednak liczyć się z tym, że osoby uprawnione do dziedziczenia ustawowego ( a więc np. żona/mąż, dzieci, wnuki, rodzeństwo) mogą dochodzić tzw. zachowku. Zachowek wynosi połowę tego, co osoby te otrzymałyby od zmarłego w spadku, gdyby nie było testamentu. Spadkobierca testamentowy jest zobowiązany zachowek wypłacić, oczywiście wtedy, gdy osoby do niego uprawnione o to wystąpią.

Inaczej przedstawia się sprawa dziedziczenia dzieci konkubentów. Dziecko urodzone w konkubinacie dziedziczy po swoich rodzicach na równi z dziećmi małżeńskimi. Oznacza to także prawo do zachowku po zmarłym rodzicu, jeśli ten pominąłby je w testamencie. Dziecku należy się też renta po zmarłym rodzicu, natomiast renta taka nie należy się konkubentowi/konkubinie.

Co się stanie z mieszkaniem po śmierci konkubenta?
Odpowiedź na to pytanie zależy oczywiście od tego, kto był właścicielem mieszkania, w którym wspólnie zamieszkiwali konkubenci. Jeśli mieszkanie stanowiło współwłasność konkubentów, wówczas tylko część ułamkowa należąca do zmarłego podlega dziedziczeniu. Jeśli mieszkanie należało wyłącznie do zmarłej osoby, wówczas pozostały przy życiu konkubent ma prawo do korzystania w ciągu trzech miesięcy od śmierci z mieszkania i urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym, jeśli wspólnie zamieszkiwał ze zmarłym do chwili śmierci. Prawo to przysługuje nawet wtedy, gdy zmarły rozporządził swoim majątkiem na rzecz innych osób np. w postaci testamentu lub zmarł nie pozostawiając po sobie testamentu.

Wysokość podatku od darowizny i spadku w konkubinacie
W związku z tym, że polskie prawo nie uznaje formalnie konkubinatu, konkubenci zobowiązani są do zapłaty podatku od spadków i darowizn na zasadach obowiązujących osoby obce, czyli wg najwyższej stawki przewidzianej ustawą.

Czy mogę odmówić zeznań w procesie przeciwko mojemu konkubentowi?
Tak, jeśli przeciwko Twojemu konkubentowi toczy się postępowanie karne wówczas jako osoba najbliższa możesz odmówić zeznań. Do osób najbliższych zgodnie z kodeksem karnym zalicza się także osoby pozostające we wspólnym pożyciu.

Czy możemy wspólnie z konkubentem adoptować dziecko?
Nie, prawo do wspólnej adopcji przysługuje tylko małżonkom. Natomiast każde z konkubentów może się starać o adopcję samodzielnie.

Komu z konkubentów przysługuje władza rodzicielska nad dzieckiem?
Niezależnie od tego, czy dziecko pochodzi z małżeństwa czy nie, władza rodzicielska nad nim przysługuje obojgu rodzicom. Jednak jeśli pochodzenie dziecka zostało ustalone na podstawie wyroku sądu, sąd może w wyroku stwierdzającym ojcostwo pozbawić ojca władzy rodzicielskiej lub ją ograniczyć.Konkubenci mogą, tak jak małżonkowie, zwracać się do sądu opiekuńczego w razie, gdy nie mogą się porozumieć między sobą w sprawach z zakresu sprawowania opieki nad dzieckiem.

Kiedy mogę dochodzić alimentów od konkubenta?
Konkubent/konkubina nie może wystąpić do sądu z roszczeniem o alimenty od swojego partnera/partnerki na swoją rzecz. Nie można też wnieść pozwu o to, aby całość lub część wynagrodzenia partnera była przekazywana konkubentowi/konkubinie w razie nie przyczyniania się przez jedną z osób do zapewniania potrzeb rodziny. Z oboma tymi roszczeniami można wystąpić tylko w małżeństwie.

Jednak czym innym są alimenty na wspólne dzieci konkubentów. Jeśli dziecko zostało uznane przez ojca lub sąd ustalił ojcostwo konkubenta, wówczas można wystąpić z pozwem o alimenty na dzieci. Ustawa nie rozróżnia tutaj pomiędzy dziećmi małżeńskimi i nie pochodzącymi z małżeństwa.

Autorka: mgr Anna Wagrowski

Czy rozwód cywilny wpływa na ustanie małżeństwa kościelnego? Jak można uzyskać rozwód kościelny?

W kościele katolickim nie istnieje instytucja rozwodów. Zasadę bezwzględnej nierozerwalności małżeństwa sakramentalnego osób ochrzczonych wyraża Kodeks prawa kanonicznego w kanonie 1141: Małżeństwo zawarte i dopełnione nie może być rozwiązane żadną ludzką władzą i z żadnej przyczyny, oprócz śmierci". Chodzi tu o małżeństwo ważnie zawarte i dopełnione poprzez akt małżeński (współżycie fizyczne).

Można natomiast wystąpić o stwierdzenie nieważności małżeństwa wyznaniowego, czyli o uznanie związku za nieważny od samego jego początku. Powód, dla którego można uznać małżeństwo za nieważnie zawarte musi istnieć przed zawarciem małżeństwa (choć ujawniony może zostać później). Sprawie poszczególnych przeszkód kanonicznych zrywających, czyli powodujących nieważność małżeństwa, bez względu na to, czy są one pochodzenia Bożego, czy kościelnego, Kodeks poświęca dwanaście kanonów (1083-1094). Są to następujące przeszkody: 1) młodociany wiek; 2) małżeńska niezdolność (impotencja); 3) istniejący aktualnie węzeł małżeński; 4) różność religii 5) święcenia; 6) profesja zakonna; 7) uprowadzenie; 8) występek; 9) pokrewieństwo; 10) powinowactwo; 11) przyzwoitość publiczna; 12) pokrewieństwo prawne (z adopcji). Można uzyskać dyspensę, ale nie od wszystkich z wymienionych przeszkód (nie udziela się dyspensy od przeszkody pokrewieństwa w linii prostej oraz w drugim stopniu linii bocznej). W przypadku, gdy w chwili zawierania małżeństwa istniała któraś z wymienionych przeszkód, można wystąpić o stwierdzenie jego nieważności (w tym celu należy zgłosić się do właściwego sądu biskupiego).

Dodatkowo istnieją trzy sytuacje, w których możliwe jest tzw. rozłączenie małżonków: uzyskanie dyspensy papieskiej od małżeństwa niedopełnionego, przywilej Pawłowy, oraz separacja. W dwóch pierwszych wypadkach węzeł małżeński przestaje istnieć, w trzecim natomiast pozostaje mimo zerwania wspólnoty życia.

Ważnie (w świetle prawa kanonicznego) zawarte małżeństwo, które jednak nie zostało dopełnione, może być rozwiązane mocą dyspensy papieskiej (przez Biskupa Rzymskiego), na prośbę obydwu stron lub tylko jednej, choćby druga się nie zgadzała. Dla zastosowania tej dyspensy wymagane jest zaistnienie tzw. słusznych przyczyn.

Przywilej Pawłowy (od św. Pawła Apostoła), nazywany również przywilejem wiary, oznacza prawo (przyznane temu z dwójki nieochrzczonych małżonków, które przyjęło chrzest) zerwania węzła małżeńskiego, zawartego z osobą nieochrzczoną przed nawróceniem, i zawarcia ponownego małżeństwa, po jej odejściu, czyli pod warunkiem, że współmałżonek nie chce się nawrócić lub przynajmniej zgodnie mieszkać ze stroną ochrzczoną bez obrazy Stwórcy. Małżeństwo zostaje w tym przypadku rozwiązane przez sam fakt zawarcia nowego małżeństwa przez stronę ochrzczoną.

Separacja jest zerwaniem lub zaniechaniem wspólnoty życia dwojga małżonków przy dalszym trwaniu zawartego przez nich małżeństwa. Zgodnie z Kodeksem, mąż i żona mają obowiązek i prawo zachowania wspólnoty życia (convictum coniugalem), chyba że usprawiedliwia ich zgodna z prawem przyczyna. Na małżeńską wspólnotę składają się: wspólne zamieszkanie, stół i łoże. Zachodzą jednak czasem takie okoliczności (przyczyny), które pozwalają znieść tą wspólnotę. Separacja zwalnia z obowiązku wspólnego zamieszkania i pożycia małżeńskiego, węzeł małżeński trwa jednak nadal. Oznacza to m.in., że nie można zawrzeć ważnego nowego związku małżeńskiego kościelnego.

autor: mgr Andrzej Świątkowski

Rozwód krok po kroku

Rozwód krok po kroku, czyli wszystko co musisz wiedzieć, aby się rozwieść.

UWAGA! To jest bardzo skrótowe przedstawienie procedury rozwodowej. Oczywiście wiele zależy od konkretnej sytuacji, niemniej jednak chcemy, aby pomogło Wam zorientować się, od czego zacząć.

1.Decyzja o rozwodzie.

To jest pewnie jeden z najważniejszych kroków na tej drodze. W tym miejscu powinnaś zdać sobie sprawę z tego, czy naprawdę nie ma już szans na ratowanie związku. Być może decyzję za Ciebie podjął już mąż. To jest też moment, aby zastanowić się, czy chcesz korzystać z usług adwokata, czy sama będziesz sobie radzić w sądzie. Jeśli będzie reprezentować Cię adwokat, to on/a sporządzi pozew. Warto, abyś jednak zwróciła uwagę na czynności podejmowane przez adwokata, nie musisz się zgadzać na wszystko co on/a robi, także sama możesz podejmować czynności procesowe. Mimo występowania z adwokatem i tak będziesz musiała zeznawać w sądzie. Zeznania małżonków są dla sądu b. istotne.

2.Piszesz pozew do sądu/ dostajesz pozew

Pozew to pismo procesowe, które musi spełniać formalne wymogi. Wzory pozwów rozwodowych są dostępne w Portalu Kobieta i prawo.

W pozwie musisz określić takie sprawy jak: - czy rozwód będzie z orzekaniem o winie, czy bez orzekania?

- kto będzie zajmować się dziećmi po rozwodzie?

- jeśli to np. Ty będziesz sprawować nad nimi władzę rodzicielską, to czy ojcu należy ograniczyć władzę jedynie do kontaktów z dziećmi, czy pozbawić go władzy nad dziećmi?

- w jakiej wysokości były mąż po rozwodzie ( a może także w czasie trwania postępowania) ma ponosić koszty utrzymania dzieci ( alimenty)

- czy będziesz żądać alimentów od męża na siebie po rozwodzie?

- czy żądasz podziału majątku ( sąd tylko wówczas dzieli majątek małżonków, jeśli nie powoduje to zbyt dużej zwłoki w postępowaniu- czyli gdy sprawa jest sporna, sąd wniosek oddali.

- inne wnioski, np. o sposobie korzystania przez małżonków ze wspólnego mieszkania na czas rozwodu i po jego orzeczeniu;

-inne wnioski, np. o eksmisję męża z mieszkania ze względu na rażące i uporczywe naganne jego zachowanie względem domowników;

- inne wnioski, np. o przyznanie jednemu z małżonków mieszkania, bez zapewnienia mężowi innego lokum;

-żądanie zwrotu kosztów sądowych od strony przeciwnej- to na wypadek, gdy wygrasz proces, wówczas mąż będzie Ci musiał zwrócić, jeśli tak sąd postanowi, poniesione przez Ciebie wydatki i koszty sądowe.

3.Jeśli to Ty otrzymałaś pozew- w ciągu 2 tygodni od jego otrzymania możesz wysłać do sądu odpowiedź na niego. Wzory odpowiedzi są dostępne w Portalu Kobieta i prawo. W odpowiedzi piszesz, czy i jakim zakresie zgadzasz się z żądaniami męża. Ewentualnie przedstawiasz swój punkt widzenia- np. nie wyrażasz zgody na rozwód, albo wyrażasz, ale na innych warunkach.

4.Do pozwu dołączasz wszelkie istotne załączniki:

- odpis aktu małżeństwa,

- odpisy aktów urodzenia dzieci

- możesz powołać świadków, na okoliczności przez Ciebie przytoczone.

- zaświadczenie o dochodach z pracy, ew. PIT za poprzedni rok;

-zaświadczenia np. lekarskie, odpisy innych istotnych dla sprawy wyroków, dokumenty wskazujące na wysokość kosztów utrzymania dzieci, itp.

5.Pozew wysyłasz listem poleconym za potwierdzeniem nadania w 2 egzemplarzach wraz z załącznikami ( oryginały i ksero) albo składasz osobiście na dziennik podawczy sądu.

Jeśli zanosisz osobiście, to na kopii dla siebie sekretarka podbije Ci dowód nadania. Do pozwu dołączasz dowód opłaty sądowej ( 600 zł) albo składasz równocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Będziesz musiała wtedy wypisać specjalne oświadczenie o stanie rodzinnym i finansowym ( dostępne w Portalu Kobieta i prawo albo w sądzie). Jeśli zapomnisz o opłacie, to sąd wezwie Cię listem poleconym do tzw. uzupełnienia braku formalnego pisma procesowego i w ciągu 7 dni od otrzymania takiego pisma z sądu będziesz musiała pozew opłacić, jeśli nie, to otrzymasz jego zwrot.

6.Korespondencja z sądem.

Sąd może wzywać Cię do uzupełnienia pisma, jeśli zawiera ono jakieś braki; do przedstawienia wniosków dowodowych ( czyli po prostu dowodów- podania nazwisk świadków, dołączenia zaświadczeń, faktur, itp.). Należy ściśle trzymać się terminów ustalonych przez sąd. Jeśli sąd pisze, że w ciągu 7 dni, to nie możesz wysłać mu odpowiedzi dzień za późno, chyba że zachodził ważny powód. Pismo jest złożone w terminie, jeśli nawet wyślesz go w ostatnim dniu listem poleconym na Poczcie.

7.Rozprawa.

Na rozprawę weź ze sobą dowód osobisty. Może warto, abyś przygotowała sobie na kartce pewne kwestie, które chcesz powiedzieć? Nie możesz czytać z kartki całości zeznania, ale jeśli boisz się, że o czymś zapomnisz, to spisz sobie w punktach. Sędzia spyta Cię, czy podtrzymujesz żądania w pozwie zawarte. I zapyta, co o tym sądzi Twój mąż. Jeśli występujesz o rozwód bez orzekania o winie, to sędzia będzie pytać męża, czy on zgadza się na rozwód bez orzekania o winie.Jeśli mąż nie zgodzi się na rozwód, albo na proponowane przez Ciebie warunki, wówczas, sąd będzie wzywać Cię, o ile wcześniej tego nie uczynił, do dostarczenia dowodów, na poparcie okoliczności, na których opierasz swoje twierdzenia.

8.Wyrok może zapaść już na pierwszej sprawie, ale oczywiście może także po kilku. Wyrok nie jest prawomocny z dniem ogłoszenia. Możesz w terminie 7 dni od jego ogłoszenia napisać do sądu wniosek o uzasadnienie wyroku i w ciągu 14 dni od otrzymania wyroku z uzasadnieniem złożyć apelację, o ile nie zgadzasz się częściowo lub całkowicie z wyrokiem.

autorka: mgr Anna Wagrowski

Jak założyć własną działalność? Przewodnik krok po kroku.

Jak założyć firmę? Przewodnik krok po kroku.

Krok 1- decyzja - czy chcę prowadzić firmę sama, w postaci jednoosobowej działalności gospodarczej, czy w formie spółki? Jeśli decydujesz się na spółkę, to trzeba najpierw zarejestrować spółkę. Założenie spółki kapitałowej wiąże się z koniecznością posiadania odpowiednich środków, a także wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.

Krok 2- uzyskanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w urzędzie miasta lub gminy.

W urzędzie miasta lub gminy, właściwym ze względu na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej lub stałego miejsca zamieszkania trzeba złożyć wniosek o wpis do ewidencji gospodarczej. Każda gmina posiada własny wzór wniosku o wpis. Od niedawna realizowana jest zasada ” jednego okienka”, co oznacza, że urząd gminy przekazuje dane do ZUS i Urzędu Skarbowego, a także do urzędu statystycznego, nie musisz więc składać osobno informacji w tych urzędach.

Co trzeba przygotować przed wizytą w urzędzie?

-nazwę firmy ( pełną i skróconą- np. Firma Handlowo-Usługowa As, nazwa skrócona As)

-numer PKD Polskiej Klasyfikacji Działalności- prowadzonej działalności; PKD zawiera obszerny spis rodzajów działalności gospodarczej z przyporządkowanymi numerami. Trzeba odszukać właściwy rodzaj działalności a następnie wpisać jego numer do wniosku.

Potrzebne dokumenty: dowód osobisty do wglądu-jeśli działalność ma być prowadzona w formie spółki, to każdy wspólnik/wspólniczka musi uzyskać wpis.

We wniosku podajesz:

-swoje imię i nazwisko oraz PESEL

-nazwę firmy ( pełną i skróconą)

-swój adres zameldowania oraz adres siedziby firmy

-miejsce wykonywania działalności (np. obszar całego kraju albo tylko adres siedziby, jeśli działalność będziesz wykonywać tylko w lokalu firmy)

-numer PKD prowadzonej działalności- najlepiej jest podać więcej rodzajów PKD, jeśli nawet nie zaczniesz od początku wykonywać wszystkich rodzajów działalności, ale planujesz je w przyszłości.

Podanie większej ilości rodzajów PKD w żaden sposób Ci nie szkodzi. Natomiast, jeśli Twoja firma się rozwinie i zaczniesz wykonywać dodatkowy rodzaj działalności, nie ujęty we wniosku, to za każdym razem będziesz musiała zgłaszać to do urzędu w ciągu 14 dni od dokonania zmiany.

-datę rozpoczęcia działalności gospodarczej ( weź pod uwagę, że przygotowanie wszystkich dokumentów może potrwać do 3 tygodni, choć w praktyce dzieje się to szybciej).

Ile to kosztuje?

Wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest bezpłatny.
Jak długo czekam na wpis?

Urząd powinien dokonać wpisu wniosku natychmiast, jeśli oczywiście otrzyma pełen komplet dokumentów. Przedsiębiorca może rozpocząć działalność od razu, po złożeniu wniosku.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 Prawo działalności gospodarczej
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 o swobodzie działalności gospodarczej
Polska Klasyfikacja Działalności

Krok 3- koncesja lub uprawnienia zawodowe

Do prowadzenia większości rodzajów działalności nie jest potrzebne posiadanie koncesji lub uprawnień.

Uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie:

1)poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin, wydobywania kopalin ze złóż, bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych,
2) wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym,
3) wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji i obrotu paliwami i energią,
4) ochrony osób i mienia,
5) przewozu lotniczego,
6) budowy i eksploatacji albo wyłącznie eksploatacji autostrad płatnych oraz dróg ekspresowych, do których stosuje się przepisy o autostradach płatnych,
7) uchylony,
8) rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych.

Koncesja potrzebna jest też w przypadku, gdy chcesz prowadzić sprzedaż alkoholu, czy np. prowadzić pub.

Uprawnienia zawodowe:

Dla prowadzenia pewnych działalności lub wykonywania tzw. wolnych zawodów potrzebne są odpowiednie uprawnienia zawodowe.

Musisz posiadać takie uprawnienia, jeśli chcesz prowadzić aptekę, gabinet lekarski, praktykę prawniczą, biuro pośrednictwa nieruchomościami, biuro rzeczoznawcy majątkowego, biuro rachunkowe, oraz inne.

Krok 4- uzyskanie numeru statystycznego REGON w GUS

Numer statystyczny REGON nadawany jest przez Główny Urząd Statystyczny (GUS). Obecnie przedsiębiorcy nie mają obowiązku uzyskania numer REGON. Urząd miasta przesyła dane do GUS, po złożeniu przez przedsiębiorcę wniosku.

Krok 5- wyrobienie pieczątki firmowej

To Ty decydujesz, co znajdzie się na pieczątce firmowej. Jednak wymagane dane to:

-pełna nazwa firmy- jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą, to pamiętaj, że pełna nazwa firmy zawiera też Twoje nazwisko ( np. Firma Handlowo-Usługowa As Anna Kowalska);

-adres siedziby firmy ważne, aby nie używać skrótów nazw miejscowości, czy ulic. (Nie można np. napisać ul. Powst. Warszawskiego, ale Powstania Warszawskiego);

-numer REGON, jeśli taki posiadasz

Dodatkowo warto na pieczątce umieścić numer NIP

Potrzebne dokumenty:

Zazwyczaj nie potrzebujesz żadnych dokumentów, lecz zdarza się, że punkty usługowe mogą poprosić do wglądu o zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, zaświadczenie o nadaniu numeru REGON lub o dowód osobisty.

Ile to kosztuje?

W zależności od ilości wersów lub znaków, ceny wahają się od 20 do 40-50zł. Jeśli na pieczątce ma się znaleźć logo, koszt będzie wyższy.

Jak długo czekam na pieczątkę?

Około 1 dnia

Krok 6- otwarcie firmowego rachunku w banku

Każdy przedsiębiorca zobowiązany jest posiadać firmowy rachunek bankowy. Uwaga, nie może to być Twój osobisty rachunek, ale nowy, założony dla firmy.

Potrzebne dokumenty:

-oryginał ( do wglądu) oraz ksero zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej

-dowód osobisty do wglądu

-oryginał ( do wglądu) oraz ksero zaświadczenia o nadaniu numeru REGON

-niekiedy banki wymagają decyzji o nadaniu numeru NIP- jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą, to wówczas powinna wystarczyć decyzja o nadaniu numeru NIP Tobie.

Ile to kosztuje?

Koszty prowadzenia rachunków firmowych są zazwyczaj dużo wyższe niż rachunków osobistych. Najniższe ceny proponują banki internetowe.

Miesięczna opłata za prowadzenie konta to wydatek od 0 do ok. 100 zł.

Jak długo czekam na otwarcie rachunku?

Do kilku dni, czasem rachunek otwierany jest od razu. W przypadku banków internetowych trwa to dłużej, gdyż trzeba odesłać wymagane dokumenty pocztą.

Krok 7- aktualizacja/złożenie wniosku o NIP w urzędzie skarbowym

Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą, wówczas Twój dotychczasowy numer NIP pozostanie Twoim numerem dla firmy – wniosek o zgłoszenie aktualizacyjne dokonuje urząd miasta.
Weź ze sobą pieczątkę do podbicia na formularzu.

Przed wizytą w urzędzie trzeba też zastanowić się nad formą opodatkowania i nad tym czy księgi rachunkowe będziesz prowadzić sama czy będzie to za Ciebie robić biuro rachunkowe. Formy opodatkowania do wyboru to podatkowa księga przychodów i rozchodów ( zasada ogólna), ryczałt ewidencjonowany oraz karta podatkowa. Tylko niektórzy podatnicy mogą korzystać z opodatkowania w formie ryczałtu ewidencjonowanego lub karty podatkowej, dlatego dla większości pozostaje rozliczanie na zasadach ogólnych w formie księgi przychodów i rozchodów.

Jeśli decydujesz się na korzystanie z biura rachunkowego, to wówczas zgłaszasz ten fakt w formularzu NIP1 (nazwa, adres biura).

We wniosku podajesz m.in.:

- numer rachunku bankowego firmy

-NIP i nazwę biura księgowego, jeśli nie prowadzisz sama księgowości;

-adres przechowywania dokumentacji księgowej firmy;

Ile to kosztuje?

Bezpłatnie

Do poczytania:

Ustawa z 26.07.1991 o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustawa z 20.11.1998 o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Ustawa z 18.11.2004 o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw.

Krok 8- rejestracja w podatku VAT w urzędzie skarbowym

Musisz zdecydować, czy będziesz płatnikiem podatku VAT. Jeśli dopiero zaczynasz działalność, to wówczas na mocy ustawy jesteś zwolniona z VAT-u. Jeśli Twoje obroty w danym roku przekroczą kwotę 100 000 zł , to wówczas wkraczasz w VAT.

Jeżeli przewidujesz, że Twoimi kontrahentami będą głównie firmy, które będą od Ciebie chciały otrzymywać faktury VAT, wówczas warto od razu stać się vatowcem. W tym celu wypełniasz formularz VAT-R i składasz w urzędzie skarbowym właściwym w sprawach VAT. Uwaga! Zgłoszenie musi być złożone przed dniem, w którym rozpoczynasz sprzedaż lub świadczysz usługi objęte VAT.

Trzeba też rozważyć, czy będziesz prowadzić sprzedaż lub świadczyć usługi z kontrahentami z krajów UE. Jeśli tak, to wówczas składasz dodatkowo, do formularza VAT- R, formularz VAT R/UE

Co miesiąc

Ile to kosztuje?

Za rejestrację płacisz 170 zł.

Do poczytania:
Ustawa o podatku od towarów i usług

Krok 9-zgłoszenie w ZUSI-ie

W zależności od tego, czy prowadzenie firmy jest Twoim jedynym zajęciem czy tylko stanowi dodatek do Twojej pracy na etacie, w ZUS-ie trzeba złożyć odpowiednie formularze rejestracyjne w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności gospodarczej. Oddział ZUS-u wybierasz na zasadzie właściwości miejsca siedziby firmy.

Jeśli będziesz zajmować się tylko prowadzeniem firmy, to w ZUS-ie składasz formularz ZFA oraz ZUA. Jeśli dodatkowo pracujesz na etacie i Twoja miesięczna pensja wynosi nie mniej niż 849 zł brutto miesięcznie, to wówczas obok ZFA składasz ZZA. Jeśli w trakcie prowadzenia działalności zatrudnisz pracowników lub współpracowników, to za każdym razem składasz do ZUS formularz ZZA, w ciągu 7 dni od przyjęcia ich do pracy lub rozpoczęcia z nimi współpracy.

Potrzebne dokumenty:

-oryginał ( do wglądu) oraz ksero decyzji o nadaniu numeru REGON

-oryginał ( do wglądu) oraz ksero decyzji o nadaniu numeru NIP

-dowód osobisty ( do wglądu)

-na zgłoszeniu podbijasz pieczątkę.

Ile to kosztuje?

Rejestracja w ZUS-ie nic nie kosztuje, natomiast miesięczne składki na ubezpieczenie to około 800 zł. NOWOŚĆ- dla osób, które nie prowadziły w ciągu ostatnich 60 miesięcy działalności gospodarczej i rozpoczynają własną działalność, obniżono podstawę składek i obecnie miesięczne składki na ubezpieczenie to około 300 zł w ciągu pierwszych 24 miesięcy prowadzenia działalności. (Ustawa wprowadza też pewne wyjątki, sprawdź, więc tu czy Twoja firma może korzystać z obniżonej podstawy).

Jeśli pracujesz na etacie, to płacisz tylko za ubezpieczenie zdrowotne co daje łączną sumę ok. 230 zł miesięcznie.

Składki na ZUS płacisz do 10. każdego miesiąca z dołu, np. za wrzesień 2005 do 10.10.2005.

Do poczytania:

W oddziałach ZUS dostępne są bezpłatne poradniki-instrukcje, jak wypełniać formularze ZUS- dobrze się z nimi zapoznać.

Krok 10- szczególne przypadki

Jeśli zatrudniasz pracowników, co przecież może się zdarzyć od momentu rozpoczęcia działalności, to zgłaszasz ten fakt do Państwowej Inspekcji Pracy w terminie 14 dni od zatrudnienia.

Jeśli prowadzisz działalność polegającą na prowadzeniu gabinetu kosmetycznego, fryzjerskiego, etc. lub otwierasz restaurację, sklep spożywczy, etc., to odbioru lokalu dokonuje SANEPID. SANEPID

Do prowadzenia większości rodzajów działalności nie jest potrzebne posiadanie koncesji lub uprawnień.

Uzyskania koncesji wymaga jednak wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie:

1)poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin, wydobywania kopalin ze złóż, bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych,
2) wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym,
3) wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji i obrotu paliwami i energią,
4) ochrony osób i mienia,
5) przewozu lotniczego,
6) budowy i eksploatacji albo wyłącznie eksploatacji autostrad płatnych oraz dróg ekspresowych, do których stosuje się przepisy o autostradach płatnych,
7) rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych.

Koncesja potrzebna jest też w przypadku, gdy chcesz prowadzić sprzedaż alkoholu, np. prowadzić pub.

Dla prowadzenia pewnych działalności lub wykonywania tzw. wolnych zawodów potrzebne są odpowiednie uprawnienia zawodowe.

Musisz posiadać takie uprawnienia, jeśli chcesz prowadzić aptekę, gabinet lekarski, praktykę prawniczą, biuro pośrednictwa nieruchomościami, biuro rzeczoznawcy majątkowego, biuro rachunkowe, oraz inne.

Prawa nasciturusa- dziecka poczętego, a nie urodzonego

Kto to jest nasciturus i czy może on występować w stosunkach prawnych?
Nasciturus w prawie polskim oznacza dziecko poczęte lecz nienarodzone.
Prawo polskie przyznaje takiemu dziecku warunkową zdolność prawną w zakresie czynności, w wyniku których dziecko uzyska jakąś korzyść. Oznacza to, że jeżeli dziecko urodzi się żywe będzie mogło czerpać korzyści z dokonanych na jego rzecz w czasie życia płodowego przysporzeń.
Czy dziecko poczęte może dziedziczyć po zmarłym ojcu?
Tak. Najpopularniejszą dziedziną prawa, w jakiej mowa o nasciturusie jest prawo spadkowe, które przewiduje, że dziecko poczęte lecz nienarodzone może zostać spadkobiercą jednak pod warunkiem, że urodzi się żywe. Taką możliwość dopuszcza art. 927 § 2 Kodeksu Cywilnego. Onzacza to, że po urodzeniu dziecka jego przedstawiciel prawny ( najczęściej będzie to matka dziecka) będzie miał prawo przyjęcia w imieniu dziecka spadku po zmarłym ojcu lub innym członku rodziny, po którym dziecko ma prawo dziedziczyć.
Jeżeli dziecko poczęte zostanie uwzględnione jako spadkobierca w testamencie osoby spoza rodziny, jego prawo do dziedziczenia będzie również uzależnione od żywego urodzenia tego dziecka.
Darowizna na rzecz nasciturusa
Przepisy dotyczące darowizny również przewidują, że nasciturus ma prawo do bycia obdarowanym. Podobnie jak w przypadku dziedziczenia, również w przypadku darowizny warunkiem, pod którym dziecko stanie się dysponentem darowizny jest żywe urodzenie tego dziecka.
Czy można polecić wypłatę środków z rachunku bankowego na rzecz dziecka nieurodzonego?
Tak. W myśl przepisów prawa bankowego posiadacz rachunku oszczędnościowego, oszczędnościowo- rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej może polecić pisemnie bankowi dokonanie – po swojej śmierci – wypłaty z rachunku określonej kwoty pieniężnej wskazanym przez siebie osobom. Przyjmuje się, że wśród takich osób może być również dziecko poczęte lecz nieurodzone, mimo, iż przepisy wymagają, aby beneficjent takiego rozporządzenia na wypadek śmierci powinien już żyć i jeszcze żyć w chwili śmierci posiadacza rachunku.
Czy można uznać dziecko poczęte?
Tak. Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje możliwość uznania dziecka poczętego nieurodzonego przez ojca dziecka przed jego urodzeniem. Nie istnieje jednak możliwość wytoczenia powództwa o sądowe ustalenie ojcostwa przed przyjściem dziecka na świat. Jeżeli zatem dziecko nie zostanie uznane przez ojca przed datą narodzin, ustalenie ojcostwa może nastąpić za pośrednictwem sądu dopiero po urodzeniu się dziecka.
Jeżeli ojciec dziecka umrze przed jego narodzeniem i nie uzna dziecka przed swoją śmiercią matka dziecka, aby ustalić ojcostwo powinna wytoczyć powództwo o sądowe ustalenie ojcostwa. Dopiero po rozstrzygnięciu sprawy przez sąd i ustaleniu ojcostwa dziecko będzie mogło dziedziczyć po swoim zmarłym ojcu.
Czy dziecko nieurodzone będzie mogło otrzymać rentę po zmarłym ojcu?
Tak. Orzecznictwo sądów polskich przyjmuje, że dziecko nienarodzone ma prawo do świadczeń po zmarłym ojcu. Warunkiem uzyskania świadczeń rentowych, odszkodowawczych, etc. jest żywe urodzenie dziecka jak również ojcostwo zmarłego.
Po urodzeniu dziecka, jeżeli spełnia ono kryteria przewidziane w ustawie emerytalnej, może ubiegać się o przyznanie renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Dziecko uzyska rentę po zmarłym ojcu jeśli ten w chwili śmierci miał ustalone prawo do emerytury lub renty, albo jeśli w chwili śmierci spełniał warunki niezbędne do uzyskania takiego prawa.

Dr Anna Konopacka

Umieszczanie w internecie zdjęć innych osób bez ich zgody i wiedzy

Czy można zamieszczać w internecie zdjęcia bez zgody zainteresowanych osób?

Często użytkowniczki pytają, czy można zamieszczać czyjeś zdjęcia w internecie, np. na stronach społecznościowych, klasowych itp., nie pytając o zgodę osób, które są na tych zdjęciach. Czy kolega, który zamieszcza bez mojej zgody moje zdjęcia w Internecie ma do tego prawo? Nawet jeśli robi to bez złych zamiarów, po prostu dokumentując jakąś imprezę, czy wydarzenie, czy powinien wówczas spytać mnie o zgodę? Pytanie ma więc bardziej zasadniczy charakter, a więc: Czy wolno wykorzystywać mój wizerunek bez mojej zgody?

Istnieją dwie podstawy prawne, na które można się powołać przy żądaniu usunięcia czyjegoś wizerunku z Internetu lub z innego nośnika (gazeta, książka, etc) w którym umieszczono fotografię.

Zgodnie z art. 81 ustawy o ochronie praw autorskich i prawach pokrewnych ochronie podlega m.in. wizerunek osoby, a rozpowszechnianie tego wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Nawet jeśli jest to więc „niewinne zdjęcie” danej osoby, osoba ta może żądać jego usunięcia z miejsca publicznego, jakim jest internet.

W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie.

Ni e jest wymagane zezwolenie na rozpowszechnianie wizerunku:

1) osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych;

2) osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza.

Zgodnie z w/w artykułem rozpowszechnianie wizerunku osoby, która nie jest powszechnie znana w Internecie, prasie, mediach, etc. wymaga jej zgody.

Prawo do żądania usunięcia wizerunku i odszkodowania wynika z art. 78 ust.1 ustawy o prawach autorskich. Na jego podstawie można żądać usunięcia swojego wizerunku z Internetu (lub innego miejsca publikacji) i żądać odszkodowania.

Wizerunek osoby jest jej dobrem osobistym i każda osoba ma prawo do jego ochrony.

Taką ochronę przewiduje również kodeks cywilny w art. 23, który mówi: „dobra osobiste człowieka , jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, (…) pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach”.

Zgodnie z art. 24 KC osoba, której wizerunek wykorzystano bez jej zgody ma prawo żądania usunięcia swojego wizerunku z miejsca publikacji. Ponadto osoba, której prawo do ochrony wizerunku naruszono może żądać od osoby, która dopuściła się naruszenia, zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

Jeśli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona jakaś szkoda materialna, za którą można np. uznać utratę pracy ze względu na publikowane zdjęcie, itp., poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych przewidzianych w Kodeksie Cywilnym.

PODSTAWA PRAWNA

USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83)

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93, z późn. zmianami)

Autorka: dr Anna Konopacka