Kupując nieruchomość -dom, działkę, mieszkanie, czy nawet garaż, warto jest upewnić się, że stan prawny tej nieruchomości nie budzi wątpliwości.

Sprawy, na które warto zwrócić uwagę, to to, czy osoba sprzedająca nieruchomość jest do tego upoważniona (jest właścicielem lub pełnomocnikiem posiadającym notarialne pełnomocnictwo do sprzedaży nieruchomości) oraz czy nieruchomość nie jest obciążona prawami osób trzecich- np. hipoteką. Jeśli właścicielami jest kilka osób, to także należy upewnić się, czy wszyscy wyrażają zgodę na sprzedaż. Warto też dowiedzieć się, czy co do nieruchomości nie toczy się postępowanie spadkowe albo czy zostało o­no w ogóle przeprowadzone, jeśli np. dzieci sprzedają nieruchomość po zmarłych rodzicach.

Jeśli nieruchomość ma założoną księgę wieczystą, sposobem na sprawdzenie, kto jest właścicielem danej nieruchomości, a także jaki jest stan prawny nieruchomości, jest przejrzenie księgi wieczystej. Księga wieczysta zawiera nie tylko informację o tym, do kogo należy nieruchomość, ale także czy nieruchomość jest obciążona hipoteką, czy na nieruchomości jest ustanowiona służebność (np. przechodu, czy przejazdu, przegonu), prawo dożywocia, a także, czy zostały zgłoszone wpisy wniosków. Jeśli w księdze jest wzmianka o złożonym wniosku, może to oznaczać, że został złożony odpowiedni wniosek (np. o ustanowienie hipoteki, o zmianie właściciela, itp.) ale nie zostało to ujawnione jeszcze w księdze wieczystej. Może to oznaczać, że stan prawny nieruchomości mógł ulec zmianie.

Część nieruchomości może nie mieć założonych ksiąg wieczystych- dotyczy to np. mieszkań spółdzielczych.

Gdzie i jak sprawdzić księgę wieczystą?

Księgę wieczystą można sprawdzić nieodpłatnie w wydziałach rejonowych sądów prowadzących księgi wieczyste. Obowiązuje tu tzw. zasada jawności ksiąg wieczystych, tzn., że są o­ne dostępne dla każdego do przeglądania. Ksiąg nie wolno wynosić poza czytelnię.Część ksiąg wieczystych prowadzonych jest w formie elektronicznej, a część w postaci papierowej. Aby sprawdzić księgę trzeba znać jej numer.

Jeśli chcemy wziąć odpis księgi wieczystej, który będzie potrzebny np. uzyskania kredytu hipotecznego w banku, to należy złożyć odpowiedni wniosek także w sądzie prowadzącym wydział ksiąg wieczystych. Czas oczekiwania na odpis zależy od tego, czy księga jest papierowa czy elektroniczna oraz od konkretnego sądu. W przypadku ksiąg elektronicznych, odpis zazwyczaj wydawany jest na miejscu, natomiast przy papierowych okres oczekiwania może wynieść kilka tygodni ( do 3.).

Uzyskanie odpisu z ksiąg wieczystych jest płatne, wynosi 6 zł za stronę, czyli ok. 30 zł za całość.