Jak założyć firmę? Przewodnik krok po kroku.

Krok 1- decyzja - czy chcę prowadzić firmę sama, w postaci jednoosobowej działalności gospodarczej, czy w formie spółki? Jeśli decydujesz się na spółkę, to trzeba najpierw zawrzeć umowę. O spółkach czytaj tu.

Krok 2- uzyskanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w urzędzie miasta lub gminy.

W urzędzie miasta lub gminy, właściwym ze względu na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej lub stałego miejsca zamieszkania trzeba złożyć wniosek o wpis do ewidencji gospodarczej.

Co trzeba przygotować przed wizytą w urzędzie?

-nazwę firmy ( pełną i skróconą- np. Firma Handlowo-Usługowa  As, nazwa skrócona  As)

-numer PKD  Polskiej Klasyfikacji Działalności- prowadzonej działalności; PKD zawiera obszerny spis rodzajów działalności gospodarczej z przyporządkowanymi numerami. Trzeba odszukać właściwy rodzaj działalności a następnie wpisać jego numer do wniosku. PKD możesz ściągnąć tutaj.

Potrzebne dokumenty: dowód osobisty do wglądu-jeśli działalność ma być prowadzona w formie spółki, to każdy wspólnik/wspólniczka musi uzyskać wpis.

We wniosku podajesz:

-swoje imię i nazwisko oraz PESEL

-nazwę firmy ( pełną i skróconą)

-swój adres zameldowania oraz adres siedziby firmy

-miejsce wykonywania działalności (np. obszar całego kraju albo tylko adres siedziby, jeśli działalność będziesz wykonywać tylko w lokalu firmy)

-numer PKD prowadzonej działalności- najlepiej jest podać więcej rodzajów PKD, jeśli nawet nie zaczniesz od początku wykonywać wszystkich rodzajów działalności, ale planujesz je w przyszłości.

Podanie większej ilości rodzajów PKD w żaden sposób Ci nie szkodzi. Natomiast, jeśli Twoja firma się rozwinie i zaczniesz wykonywać dodatkowy rodzaj działalności, nie ujęty we wniosku, to za każdym razem będziesz musiała zgłaszać to do urzędu w ciągu 14 dni od dokonania zmiany (50 zł za zmianę wpisu).

-datę rozpoczęcia działalności gospodarczej ( weź pod uwagę, że przygotowanie wszystkich dokumentów może potrwać do 3 tygodni, choć w praktyce dzieje się to szybciej).

Ile to kosztuje?

Wpis do ewidencji działalności gospodarczej kosztuje 100 zł, a każda zmiana we wpisie 50 zł.

Jak długo czekam na wpis?

Ustawowo urząd ma 14 dni na wydanie decyzji o dokonaniu wpisu lub jego odmowie. W praktyce może się okazać, że załatwisz wpis od ręki.

Do poczytania:

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 Prawo działalności gospodarczej
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 o swobodzie działalności gospodarczej
Polska Klasyfikacja Działalności

Krok 3- koncesja lub uprawnienia zawodowe

Do prowadzenia większości rodzajów działalności nie jest potrzebne posiadanie koncesji lub uprawnień.

Uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie:

1)poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin, wydobywania kopalin ze złóż, bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych,
2) wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym,
3) wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji i obrotu paliwami i energią,
4) ochrony osób i mienia,
5) przewozu lotniczego,
6) budowy i eksploatacji albo wyłącznie eksploatacji autostrad płatnych oraz dróg ekspresowych, do których stosuje się przepisy o autostradach płatnych,
7) uchylony,
8) rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych.

Koncesja potrzebna jest też w przypadku, gdy chcesz prowadzić sprzedaż alkoholu, czy np. prowadzić pub.

Uprawnienia zawodowe:

Dla prowadzenia pewnych działalności lub wykonywania tzw. wolnych zawodów potrzebne są odpowiednie uprawnienia zawodowe.

Musisz posiadać takie uprawnienia, jeśli chcesz prowadzić aptekę, gabinet lekarski, praktykę prawniczą, biuro pośrednictwa nieruchomościami, biuro rzeczoznawcy majątkowego, biuro rachunkowe, oraz inne.

Krok 4- uzyskanie numeru statystycznego REGON w GUS

Numer statystyczny REGON nadawany jest przez Główny Urząd Statystyczny (GUS). W ciągu 14 dni od uzyskania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, powinnaś zgłosić się do GUS ( jego oddziału wojewódzkiego właściwego ze względu na siedzibę firmy) i złożyć wniosek R1 o wydanie numeru statystycznego REGON.

Potrzebne dokumenty:

-oryginał ( do wglądu) oraz ksero zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej

-dowód osobisty do wglądu

We wniosku podajesz:

-nazwę firmy

-adres firmy, adres do korespondencji

-rodzaj przeważającej działalności gospodarczej ( 3 rodzaje)

-formę prawną

-stan aktywności firmy

Wniosek jest dość obszerny, ale urzędy statystyczne zazwyczaj posiadają gotowe wzory, z których można na miejscu skorzystać.

Ile to kosztuje?

Bezpłatnie

Jak długo czekam na wpis?

GUS nadaje REGON w ciągu 7 dni od momentu złożenia wniosku.

Krok 5- wyrobienie pieczątki firmowej

To Ty decydujesz, co znajdzie się na pieczątce firmowej. Jednak wymagane dane to:

-pełna nazwa firmy- jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą, to pamiętaj, że pełna nazwa firmy zawiera też Twoje nazwisko ( np. Firma Handlowo-Usługowa  As Anna Kowalska);

-adres siedziby firmy  ważne, aby nie używać skrótów nazw miejscowości, czy ulic. (Nie można np. napisać ul. Powst. Warszawskiego, ale Powstania Warszawskiego);

-numer REGON

Dodatkowo warto na pieczątce umieścić numer NIP

Potrzebne dokumenty:

Zazwyczaj nie potrzebujesz żadnych dokumentów, lecz zdarza się, że punkty usługowe mogą poprosić do wglądu o zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, zaświadczenie o nadaniu numeru REGON lub o dowód osobisty.

Ile to kosztuje?

W zależności od ilości wersów lub znaków, ceny wahają się od 20 do 40-50zł. Jeśli na pieczątce ma się znaleźć logo, koszt będzie wyższy.

Jak długo czekam na pieczątkę?

Około 1 dnia

Krok 6- otwarcie firmowego rachunku w banku

Każdy przedsiębiorca zobowiązany jest posiadać firmowy rachunek bankowy. Uwaga, nie może to być Twój osobisty rachunek, ale nowy, założony dla firmy.

Potrzebne dokumenty:

-oryginał ( do wglądu) oraz ksero zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej

-dowód osobisty do wglądu

-oryginał ( do wglądu) oraz ksero zaświadczenia o nadaniu numeru REGON

-niekiedy banki wymagają decyzji o nadaniu numeru NIP- jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą, to wówczas powinna wystarczyć decyzja o nadaniu numeru NIP Tobie.

Ile to kosztuje?

Koszty prowadzenia rachunków firmowych są zazwyczaj dużo wyższe niż rachunków osobistych. Najniższe ceny proponują banki internetowe.

Miesięczna opłata za prowadzenie konta to wydatek od 0 do ok. 100 zł.

Jak długo czekam na otwarcie rachunku?

Do kilku dni, czasem rachunek otwierany jest od razu. W przypadku banków internetowych trwa to dłużej, gdyż trzeba odesłać wymagane dokumenty pocztą.

Krok 7- aktualizacja/złożenie wniosku o NIP w urzędzie skarbowym

Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą, wówczas Twój dotychczasowy numer NIP pozostanie Twoim numerem dla firmy- musisz go jednak zaktualizować. Wypełniasz wówczas formularz NIP1 i składasz jako zgłoszenie aktualizacyjne. Formularz NIP1 będziesz używać w przyszłości do zgłaszania wszelkich zmian, tj. zmiana adresu działalności, zmiana numeru rachunku bankowego, etc.

Jeśli nie masz jeszcze numeru NIP, to składasz także formularz NIP 4.

Potrzebne dokumenty:

-oryginał ( do wglądu) oraz ksero zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej

-oryginał ( do wglądu) oraz ksero decyzji o nadaniu numeru REGON

-oryginał ( do wglądu) oraz ksero umowy rachunku bankowego

-oryginał ( do wglądu) oraz ksero tytułu prawnego do lokalu, w którym prowadzona jest działalność. Będzie to akt notarialny- jeśli jesteś właścicielką lokalu, umowa najmu lub umowa użyczenia. Jeśli prowadzisz działalność w lokalu przyznanym Ci na mocy decyzji administracyjnej ( tzw mieszkania kwaterunkowe) to oprócz decyzji powinnaś posiadać zgodę administracji.

Dobrze jest zrobić ksero formularza NIP 1 ( i ew. NIP 4) i poprosić o potwierdzenie jego przyjęcia na kopii.

Weź ze sobą pieczątkę do podbicia na formularzu.

Przed wizytą w urzędzie trzeba też zastanowić się nad formą opodatkowania i nad tym czy księgi rachunkowe będziesz prowadzić sama czy będzie to za Ciebie robić biuro rachunkowe. Formy opodatkowania do wyboru to podatkowa księga przychodów i rozchodów ( zasada ogólna), ryczałt ewidencjonowany oraz karta podatkowa. Tylko niektórzy podatnicy mogą korzystać z opodatkowania w formie ryczałtu ewidencjonowanego lub karty podatkowej, dlatego dla większości pozostaje rozliczanie na zasadach ogólnych w formie księgi przychodów i rozchodów.

Jeśli decydujesz się na korzystanie z biura rachunkowego, to wówczas zgłaszasz ten fakt w formularzu NIP1 (nazwa, adres biura).

We wniosku podajesz m.in.:

- numer rachunku bankowego firmy

-NIP i nazwę biura księgowego, jeśli nie prowadzisz sama księgowości;

-adres przechowywania dokumentacji księgowej firmy;

Ile to kosztuje?

Bezpłatnie

Do poczytania:

Ustawa z 26.07.1991 o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustawa z 20.11.1998 o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Ustawa z 18.11.2004 o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw.

Krok 8- rejestracja w podatku VAT w urzędzie skarbowym

Musisz zdecydować, czy będziesz płatnikiem podatku VAT. Jeśli dopiero zaczynasz działalność, to wówczas na mocy ustawy jesteś zwolniona z VAT-u. Jeśli Twoje obroty w danym roku przekroczą kwotę 43 800 zł (stan na 2005r), to wówczas wkraczasz w VAT.

Jeżeli przewidujesz, że Twoimi kontrahentami będą głównie firmy, które będą od Ciebie chciały otrzymywać faktury VAT, wówczas warto od razu stać się vatowcem. W tym celu wypełniasz formularz VAT-R i składasz w urzędzie skarbowym właściwym w sprawach VAT. Uwaga! Zgłoszenie musi być złożone przed dniem, w którym rozpoczynasz sprzedaż lub świadczysz usługi objęte VAT.

Trzeba też rozważyć, czy będziesz prowadzić sprzedaż lub świadczyć usługi z kontrahentami z krajów UE. Jeśli tak, to wówczas składasz dodatkowo, do formularza VAT- R, formularz VAT R/UE

Co miesiąc

Ile to kosztuje?

Za rejestrację płacisz 152 zł.

Do poczytania:
Ustawa o podatku od towarów i usług

Krok 9-zgłoszenie w ZUSI-ie

W zależności od tego, czy prowadzenie firmy jest Twoim jedynym zajęciem czy tylko stanowi dodatek do Twojej pracy na etacie, w ZUS-ie trzeba złożyć odpowiednie formularze rejestracyjne w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności gospodarczej. Oddział ZUS-u wybierasz na zasadzie właściwości miejsca siedziby firmy.

Jeśli będziesz zajmować się tylko prowadzeniem firmy, to w ZUS-ie składasz formularz ZFA oraz ZUA. Jeśli dodatkowo pracujesz na etacie i Twoja miesięczna pensja wynosi nie mniej niż 849 zł brutto miesięcznie, to wówczas obok ZFA składasz ZZA. Jeśli w trakcie prowadzenia działalności zatrudnisz pracowników lub współpracowników, to za każdym razem składasz do ZUS formularz ZZA, w ciągu 7 dni od przyjęcia ich do pracy lub rozpoczęcia z nimi współpracy.

Potrzebne dokumenty:

-oryginał ( do wglądu) oraz ksero decyzji o nadaniu numeru REGON

-oryginał ( do wglądu) oraz ksero decyzji o nadaniu numeru NIP

-dowód osobisty ( do wglądu)

-na zgłoszeniu podbijasz pieczątkę.

Ile to kosztuje?

Rejestracja w ZUS-ie nic nie kosztuje, natomiast miesięczne składki na ubezpieczenie to około 700 zł. NOWOŚĆ- dla osób, które nie prowadziły w ciągu ostatnich 60 miesięcy działalności gospodarczej i rozpoczynają własną działalność, obniżono podstawę składek i obecnie miesięczne składki na ubezpieczenie to około 300 zł w ciągu pierwszych 24 miesięcy prowadzenia działalności. (Ustawa wprowadza też pewne wyjątki, sprawdź, więc tu czy Twoja firma może korzystać z obniżonej podstawy).

Jeśli pracujesz na etacie, to płacisz tylko za ubezpieczenie zdrowotne orazco daje łączną sumę ok. 200 zł miesięcznie.

Składki na ZUS płacisz do 10. każdego miesiąca z dołu, np. za wrzesień 2005 do 10.10.2005.

Do poczytania:

W oddziałach ZUS dostępne są bezpłatne poradniki-instrukcje, jak wypełniać formularze ZUS- dobrze się z nimi zapoznać.

Krok 10- szczególne przypadki

Jeśli zatrudniasz pracowników, co przecież może się zdarzyć od momentu rozpoczęcia działalności, to zgłaszasz ten fakt do Państwowej Inspekcji Pracy w terminie 14 dni od zatrudnienia.

Jeśli prowadzisz działalność polegającą na prowadzeniu gabinetu kosmetycznego, fryzjerskiego, etc. lub otwierasz restaurację, sklep spożywczy, etc., to odbioru lokalu dokonuje SANEPID. SANEPID

Do prowadzenia większości rodzajów działalności nie jest potrzebne posiadanie koncesji lub uprawnień.

Uzyskania koncesji wymaga jednak wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie:

1)poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin, wydobywania kopalin ze złóż, bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych,
2) wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym,
3) wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji i obrotu paliwami i energią,
4) ochrony osób i mienia,
5) przewozu lotniczego,
6) budowy i eksploatacji albo wyłącznie eksploatacji autostrad płatnych oraz dróg ekspresowych, do których stosuje się przepisy o autostradach płatnych,
7) rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych.

Koncesja potrzebna jest też w przypadku, gdy chcesz prowadzić sprzedaż alkoholu, np. prowadzić pub.

Dla prowadzenia pewnych działalności lub wykonywania tzw. wolnych zawodów potrzebne są odpowiednie uprawnienia zawodowe.

Musisz posiadać takie uprawnienia, jeśli chcesz prowadzić aptekę, gabinet lekarski, praktykę prawniczą, biuro pośrednictwa nieruchomościami, biuro rzeczoznawcy majątkowego, biuro rachunkowe, oraz inne.