Kto to jest nasciturus i czy może on występować w stosunkach prawnych?
Nasciturus w prawie polskim oznacza dziecko poczęte lecz nienarodzone.
Prawo polskie przyznaje takiemu dziecku warunkową zdolność prawną w zakresie czynności, w wyniku których dziecko uzyska jakąś korzyść.  Oznacza to, że jeżeli dziecko urodzi się żywe będzie mogło czerpać korzyści z dokonanych na jego rzecz w czasie życia płodowego przysporzeń.
Czy dziecko poczęte może dziedziczyć po zmarłym ojcu?
Tak. Najpopularniejszą dziedziną prawa, w jakiej mowa o nasciturusie jest prawo spadkowe, które przewiduje, że dziecko poczęte lecz nienarodzone może zostać spadkobiercą jednak pod warunkiem, że urodzi się żywe. Taką możliwość dopuszcza art. 927 § 2 Kodeksu Cywilnego. Onzacza to, że po urodzeniu dziecka jego przedstawiciel prawny ( najczęściej będzie to matka dziecka) będzie miał prawo przyjęcia w imieniu dziecka spadku po zmarłym ojcu lub innym członku rodziny, po którym dziecko ma prawo dziedziczyć.
Jeżeli dziecko poczęte zostanie uwzględnione jako spadkobierca w testamencie osoby spoza rodziny, jego prawo do dziedziczenia będzie również uzależnione od żywego urodzenia tego dziecka.
Darowizna na rzecz nasciturusa
Przepisy dotyczące darowizny również przewidują, że nasciturus ma prawo do bycia obdarowanym. Podobnie jak w  przypadku dziedziczenia, również w przypadku darowizny warunkiem, pod którym dziecko stanie się dysponentem darowizny jest żywe urodzenie tego dziecka.
Czy można polecić wypłatę środków  z rachunku bankowego na rzecz dziecka nieurodzonego?
Tak. W myśl przepisów prawa bankowego posiadacz rachunku oszczędnościowego, oszczędnościowo- rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej może polecić pisemnie bankowi dokonanie – po swojej śmierci – wypłaty z rachunku określonej kwoty pieniężnej wskazanym przez siebie osobom. Przyjmuje się, że wśród takich osób może być również dziecko poczęte lecz nieurodzone, mimo, iż przepisy wymagają, aby beneficjent takiego rozporządzenia na wypadek śmierci powinien już żyć i jeszcze żyć w chwili śmierci posiadacza rachunku.
Czy można uznać dziecko poczęte?
Tak. Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje możliwość uznania dziecka poczętego nieurodzonego przez ojca dziecka przed jego urodzeniem. Nie istnieje jednak możliwość wytoczenia powództwa o sądowe ustalenie ojcostwa przed przyjściem dziecka na świat. Jeżeli zatem dziecko nie zostanie uznane przez ojca przed datą narodzin, ustalenie ojcostwa może nastąpić za pośrednictwem sądu dopiero po urodzeniu się dziecka.
Jeżeli ojciec dziecka umrze przed jego narodzeniem i nie uzna dziecka przed swoją śmiercią matka dziecka, aby ustalić ojcostwo powinna wytoczyć powództwo o sądowe ustalenie ojcostwa. Dopiero po rozstrzygnięciu sprawy przez sąd i ustaleniu ojcostwa dziecko będzie mogło dziedziczyć po swoim zmarłym ojcu.
Czy dziecko nieurodzone będzie mogło otrzymać rentę po zmarłym ojcu?
Tak. Orzecznictwo sądów polskich przyjmuje, że dziecko nienarodzone ma prawo do świadczeń po zmarłym ojcu. Warunkiem uzyskania świadczeń rentowych, odszkodowawczych, etc. jest żywe urodzenie dziecka jak również ojcostwo zmarłego.
Po urodzeniu dziecka, jeżeli spełnia ono kryteria przewidziane w ustawie emerytalnej, może ubiegać się o przyznanie renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Dziecko uzyska rentę po zmarłym ojcu jeśli ten w chwili śmierci miał ustalone prawo do emerytury lub renty, albo jeśli w chwili śmierci spełniał warunki niezbędne do uzyskania takiego prawa.  

Dr Anna Konopacka