Czy można zamieszczać w internecie zdjęcia bez zgody zainteresowanych osób?
Często użytkowniczki pytają, czy można zamieszczać czyjeś zdjęcia w internecie, np. na stronach społecznościowych, klasowych itp., nie pytając o zgodę osób, które są na tych zdjęciach. Czy kolega, który zamieszcza bez mojej zgody moje zdjęcia w Internecie ma do tego prawo? Nawet jeśli robi to bez złych zamiarów, po prostu dokumentując jakąś imprezę, czy wydarzenie, czy powinien wówczas spytać mnie o zgodę? Pytanie ma więc bardziej zasadniczy charakter, a więc: Czy wolno wykorzystywać mój wizerunek bez mojej zgody?
Istnieją dwie podstawy prawne, na które można się powołać przy żądaniu usunięcia czyjegoś wizerunku z Internetu lub z innego nośnika (gazeta, książka, etc) w którym umieszczono fotografię.
Zgodnie z art. 81 ustawy o ochronie praw autorskich i prawach pokrewnych ochronie podlega m.in. wizerunek osoby, a rozpowszechnianie tego wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Nawet jeśli jest to więc „niewinne zdjęcie” danej osoby, osoba ta może żądać jego usunięcia z miejsca publicznego, jakim jest internet.
W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie.
Ni e jest wymagane zezwolenie na rozpowszechnianie wizerunku:
1) osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych;
2) osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza.
Zgodnie z w/w artykułem rozpowszechnianie wizerunku osoby, która nie jest powszechnie znana w Internecie, prasie, mediach, etc. wymaga jej zgody.
Prawo do żądania usunięcia wizerunku i odszkodowania wynika z art. 78 ust.1 ustawy o prawach autorskich. Na jego podstawie można żądać usunięcia swojego wizerunku z Internetu (lub innego miejsca publikacji) i żądać odszkodowania.
Wizerunek osoby jest jej dobrem osobistym i każda osoba ma prawo do jego ochrony.
Taką ochronę przewiduje również kodeks cywilny w art. 23, który mówi: „dobra osobiste człowieka , jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, (…) pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach”.
Zgodnie z art. 24 KC osoba, której wizerunek wykorzystano bez jej zgody ma prawo żądania usunięcia swojego wizerunku z miejsca publikacji. Ponadto osoba, której prawo do ochrony wizerunku naruszono może żądać od osoby, która dopuściła się naruszenia, zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.
Jeśli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona jakaś szkoda materialna, za którą można np. uznać utratę pracy ze względu na publikowane zdjęcie, itp., poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych przewidzianych w Kodeksie Cywilnym.
PODSTAWA PRAWNA
USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83)
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93, z późn. zmianami)
Autorka: dr Anna Konopacka
