Wartość przedmiotu sporu, w skrócie WPS, potrzebna jest w sprawach majątkowych do oznaczenia wysokości opłaty sądowej. Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, opłata sądowa w sprawach majątkowych wynosi 5% WPS. Dlatego podanie tej wartości jest konieczne do ustalenia m.in. wpisu sądowego.
Jeśli roszczenie ma charakter pieniężny np. osoba A jest winna osobie B kwotę 1000 zł tytułem umowy, wówczas WPS to po prostu 1000 zł.
W innych sprawach majątkowych, kiedy oznaczenie WPS nie jest tak oczywiste, zastosowanie mają szczegółowe zasady.
Do WPS nie wlicza się odsetek (np. ustawowych za zwłokę w spełnieniu świadczenia) oraz pożytkówi kosztów, których dochodzi się obok świadczenia głównego.
Jeśli w jednym pozwie domagamy się kilku roszczeń ( np. kwoty 1000 zł z tytułu najmu lokalu oraz 500 zł za zniszczenie lokalu), to wówczas obie te kwoty się sumuje ( w tym przypadku WPS będzie wynosić 1500 zł).
W przypadku świadczeń okresowych, a więc takich, które są płatne cyklicznie, np. co miesiąc, kwartał ( alimenty, czynsz najmu, dzierżawy), WPS stanowi suma tych świadczeń za rok, a gdy świadczenia trwają krócej niż rok- za cały okres ich trwania. Przykładowo: miesięczna kwota alimentów wynosi 400 zł. WPS wynosi 4800 (12 x 400 zł).
Szczegółowe uregulowanie dotyczy spraw o istnienie, unieważnienie albo rozwiązanie umowy najmu lub dzierżawy, o wydanie albo odebranie przedmiotu najmu lub dzierżawy. I tak, przy umowach zawartych na czas oznaczony WPS stanowi suma czynszu za czas sporny, ale nie więcej niż za rok. Przy umowach zawartych na czas nieoznaczony WPS to suma czynszu za 3 miesiące.
W przypadkach sporów ze stosunku pracy, które dotyczą roszczeń pracowników o nawiązanie, ustalenie istnienia lub rozwiązania stosunku pracy, WPS stanowi, przy umowach zawartych na czas określony suma wynagrodzenia za okres sporny, ale nie dłużej niż za rok. Przy umowach na czas nieokreślonych, za okres roku.
Gdy powód dochodzi spraw związanych z wydaniem nieruchomości posiadanej bez tytułu prawnego lub na postawie tytułu innego niż najem lub dzierżawa, WPS oblicza się przyjmując szacunkową kwotę 3 miesięcznego czynszu najmu lub dzierżawy, w zależności od rodzaju nieruchomości.
W sprawach o zabezpieczenie, zastaw, hipotekę, WPS stanowi suma wierzytelności, natomiast gdy przedmiot zabezpieczeniama wartość mniejszą, niż wierzytelność, wówczas WPS będzie wynosić tyle ile wartość mniejsza.
Jeśli podana przez powoda/ powódkę WPS wzbudzi podejrzenie sądu jako zaniżona albo zawyżona, choć oczywiście zazwyczaj będzie chodziło o zaniżoną, to sąd może na posiedzeniu niejawnym przeprowadzić dochodzenie w celu ustalenia czy WPS jest prawidłowy.
autorka: mgr Anna Szul-Szywała
