Andrzej Świątkowski- autor jest prawnikiem, specjalizuje się w sprawach międzynarodowych
Na podstawie § 2 ust. 1 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 marca 2000r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach o nadanie lub wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego oraz wzorów zaświadczeń i wniosków (Dz.U. z 2000r. Nr 18, poz. 23) cudzoziemiec ubiegający się o nadanie obywatelstwa polskiego, składa następujące dokumenty:
1.Wniosek o nadanie obywatelstwa polskiego (kierowany do Prezydenta RP, sporządzony własnoręcznie w języku polskim, według obowiązującego wzoru, vide załącznik nr 1 do rozporządzenia).
2.Poświadczoną urzędowo kopię ważnego dokumentu potwierdzającego tożsamość i obywatelstwo wnioskodawcy (kopia wszystkich zapisanych stron ważnego paszportu lub dokumentu podróży; paszport powinien zachować ważność w toku całego postępowania o nadanie obywatelstwa polskiego).
3.Poświadczoną urzędowo kopię karty stałego lub czasowego pobytu, jeżeli cudzoziemiec uzyskał zezwolenie na osiedlenie się lub zamieszkanie na terytorium RP.
4.Odpis aktu urodzenia (odpis skrócony, wydany przez polski Urząd Stanu Cywilnego; osoby, które urodziły się za granicą, powinny dokonać transkrypcji aktu w USC właściwym z uwagi na swoje miejsce zamieszkania na terenie Polski).
5.Odpis aktu małżeństwa lub inny dokument określający stan cywilny (odpis skrócony, wydany przez polski USC; osoby, które zawarły małżeństwo z granicą, powinny dokonać transkrypcji aktu w USC właściwym z uwagi na swoje miejsce zamieszkania na terenie Polski).
6.Życiorys (sporządzony własnoręcznie w języku polskim, w formie opisowej, ze wskazaniem dat kolejnych istotnych faktów z życia osoby ubiegającej się o obywatelstwo, a dotyczących: miejsca zamieszkania, wykształcenia, pracy zawodowej, stanu cywilnego,sytuacji rodzinnej itd.)
7.Oświadczenie o ubieganiu się o nadanie obywatelstwa polskiego w przeszłości (tzn. czy wnioskodawca ubiegał się wcześniej o nadanie obywatelstwa polskiego; jeśli tak, to z jakim skutkiem).
8.Dokument stwierdzający brak obywatelstwa polskiego lub zwolnienie bądź zrzeczenie się obywatelstwa polskiego w przypadku, gdy wnioskodawca lub jego wstępni to obywatelstwo posiadali, albo ich poświadczone kopie.
9.Zaświadczenie o braku przeszkód prawnych do nadania obywatelstwa polskiego, o ile tak stanowi umowa międzynarodowa.
10.Aktualną fotografię formatu paszportowego.
11.Oświadczenie o znajomości przepisów dotyczących aktualnie posiadanego obywatelstwa (sporządzone w języku polskim oświadczenie o znajomości prawa ojczystego wnioskodawcy, dotyczące kwestii obywatelstwa; szczególnie istotne dla obywateli Ukrainy i Litwy, których prawo przewiduje, iż dobrowolne nabycie obcego obywatelstwa powoduje z mocy prawa utratę obywatelstwa ukraińskiego/litewskiego).
Gdy wnioskodawca posiada małoletnie dzieci, które są obywatelami polskimi, należy przedłożyć dokumenty potwierdzające posiadanie przez nie obywatelstwa polskiego (np. kopię paszportu dziecka). Do wniosku fakultatywnie dołączyć można inne dokumenty (np. zaświadczenia o zatrudnieniu, poświadczone urzędowo kserokopie dyplomów, listy polecające, dokumenty dotyczące działalności charytatywnej, społecznej, gospodarczej czy artystycznej), potwierdzające okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca. Osoby posiadające polskie pochodzenie, mogą również dołączyć dokumenty potwierdzające ten fakt. Wniosek podlega opłacie w znakach opłaty skarbowej: 5 zł za podanie i 50 groszy za każdy załącznik.
Nadanie obywatelstwa polskiego obojgu rodzicom rozciąga się na dzieci pozostające pod ich władzą rodzicielską.
Jeżeli wniosek o nadanie obywatelstwa polskiego obejmuje małoletnie dziecko, należy dodatkowo dołączyć do niego:
1.Odpis skrócony aktu urodzenia dziecka wydany przez polski USC.
2.Dokument o wyrażeniu przed właściwym miejscowo wojewodą lub konsulem RP zgody drugiego z rodziców na nabycie przez dziecko obywatelstwa polskiego (chyba że rodzic udzielający zgodę posiada obywatelstwo polskie, lub dziecko pozostaje pod wyłączną władzą rodzicielską tego z rodziców, który występuje o nadanie).
3.Pisemną zgodę na nadanie obywatelstwa polskiego przez dziecko gdy wnioskiem o nadanie obywatelstwa objęte jest dziecko, które ukończyło 16 lat.
4.Pisemne oświadczenie opiekuna dziecka o wyrażeniu zgody na nadanie obywatelstwa polskiego dziecku, złożone przed właściwym miejscowo wojewodą lub konsulem RP, jeśli wniosek dotyczy dziecka pozostającego pod opieką.
Postępowanie rozpoczyna się z chwilą złożenia przez wnioskodawcę kompletu dokumentów. Strona może działać przez pełnomocnika (do wniosku dołączyć należy wówczas pełnomocnictwo), jednakże z uwagi na obowiązującą w omawianej procedurze zasadę osobistego udziału strony w postępowaniu, konieczne będzie również jej osobiste stawiennictwo. Ta sama zasada sprawi, że wnioskodawca, który złoży wniosek za pośrednictwem poczty, zostanie wezwany do stawienia się w Urzędzie Wojewódzkim. Dokumenty sporządzone w języku obcym, winny być składane z ich urzędowym tłumaczeniem, dokonanym przez tłumacza przysięgłego lub konsula polskiego za granicą. Dokumenty złożone lub sporządzone z uchybieniem przepisów mogą być zwrócone wnioskodawcy do uzupełnienia lub ponownego sporządzenia.
Okres oczekiwania na decyzję Prezydenta wynosi średnio dwa lata. Postanowienie w sprawie nadania obywatelstwa polskiego jest przesyłane przez Kancelarię Prezydenta RP do Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji właściwego terytorialnie Urzędu Wojewódzkiego, który niezwłocznie informuje wnioskodawcę o jego wydaniu. W przypadku nadania obywatelstwa polskiego, Wydział przesyła kopię postanowienia do ewidencji ludności właściwej ze względu na miejsce zameldowania wnioskodawcy, gdzie zainteresowany może ubiegać się o wydanie dowodu osobistego, przy odbiorze którego zwraca kartę pobytu. Pozytywna decyzja Prezydenta pociąga za sobą wszelkie konsekwencje związane z posiadaniem obywatelstwa polskiego (prawa i obowiązki obywatela RP).
